Moduł III
„Aktywny samorząd” Moduł III, Zadanie 1
Pomoc w zamianie architektonicznie niedostępnego mieszkania na mieszkanie spełniające indywidualne kryterium dostępności, znajdujące się w lokalizacji umożliwiającej samodzielne opuszczenie budynku, aż do poziomu zero przed budynkiem.
Na czym polega dofinansowanie?
Moduł III, Zadanie 1 to forma wsparcia dla osób z niepełnosprawnością, które mieszkają w architektonicznie niedostępnym mieszkaniu i chcą je zamienić na mieszkanie dostępne, spełniające indywidualne kryterium dostępności.
Dofinansowanie polega na tym, że PFRON pokrywa różnicę w wartości między mieszkaniem obecnym a docelowym – takim, które umożliwia samodzielne opuszczanie budynku do poziomu zero.
W praktyce wygląda to tak: Jeśli mieszkanie dostępne kosztuje więcej niż dotychczasowe, PFRON może pokryć różnicę (do limitów określanych kwartalnie).
Co kwalifikuje mieszkanie jako spełniające „indywidualne kryterium dostępności”?
Oznacza to mieszkanie i budynek, z którego osoba z niepełnosprawnością może samodzielnie wyjść na poziom zero, przestrzeń bez barier architektonicznych (schodów, progów, wąskich przejść itp.).
Uwaga! To warunek kluczowy — nowe mieszkanie musi realnie poprawić samodzielność beneficjenta.
Kto może je otrzymać?
Osoba z niepełnosprawnością, która:
- posiada znaczny stopień niepełnosprawności lub w przypadku osób do 16 roku życia - orzeczenie o niepełnosprawności oraz dysfunkcję narządu ruchu, która uniemożliwia poruszanie się bez użycia wózka lub która powoduje problemy w samodzielnym poruszaniu się w użytkowanym mieszkaniu lub wyjście z budynku;
lub:
- posiada znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności lub w przypadku osób do 16 roku życia - orzeczenie o niepełnosprawności oraz dysfunkcję narządu wzroku (całkowity lub prawie całkowity brak wzroku);
- przedstawi dokumentację fotograficzną, o barierach architektonicznych w mieszkaniu i/lub w budynku w tym, te które uniemożliwiają samodzielne wyjście na zewnątrz na poziom zero;
- dysponuje tytułem prawnym do lokalu na mocy prawa własności lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
W przypadku, gdy wniosek dotyczy osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej, wniosek składa jej opiekun prawny. W tym przypadku należy dołączyć oświadczenie opiekuna prawnego o wspólnym zamieszkaniu.
Warunki dodatkowe.
- Pomoc jest jednorazowa.
- Możliwa jest refundacja kosztów poniesionych do 90 dni przed dniem złożeniem wniosku.
Jaka jest wysokość dofinasowania?
Wysokość dofinansowania zależna jest od lokalizacji, w której nabywane jest mieszkanie i stanowi różnicę pomiędzy ceną mieszkania nabywanego i sprzedawanego.
Wysokość dofinansowania nie może być jednak większa niż równowartość iloczynu 15 m2 i wartości średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, ogłaszanej przez Bank Gospodarstwa Krajowego w programie „Mieszkanie na Start” na dany kwartał, w którym został złożony wniosek, obowiązującej dla lokalizacji mieszkania nabywanego.
PFRON publikuje kwartalne wartości maksymalnej kwoty dofinansowania w lokalizacji docelowego mieszkania pod adresem: https://www.pfron.org.pl
Jak i gdzie złożyć wniosek?
Program jest realizowany przez samorząd powiatowy właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania.
Wniosek wraz z wymaganymi załącznikami składasz za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia pod adresem https://sow.pfron.org.pl
Składanie wniosków odbywa się w formie elektronicznej, tj. bez wychodzenia z domu, bez kolejek i bez barier, co znacznie ułatwi Ci aplikowanie o środki.
Termin składania wniosków w 2026 roku.
Wniosek możesz złożyć od dnia 2 kwietnia 2026 roku, ale nie później niż do dnia 4 grudnia 2026 r.
Jak przebiega proces ubiegania się o dofinansowanie i w jaki sposób realizowane jest wsparcie?
- Wniosek składasz wyłącznie w SOW – elektronicznie;
- Realizator programu weryfikuje dokumenty (kompletność, zgodność z kryteriami);
- Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku i zabezpieczaniu środków Realizator może podpisać z Tobą umowę o dofinansowanie;
- W ciągu 180 dni kalendarzowych od podpisania umowy dofinansowania, musisz przedstawić Realizatorowi umowę sprzedaży mieszkania niedostępnego oraz umowę zakupu mieszkania bez barier lub umowę zamiany tych mieszkań, z których wynika różnica wartości obu mieszkań;
- Rzeczywiste dofinansowanie i wypłata środków obejmuje wyłącznie dopłatę wynikającą z różnicy wartości mieszkań;
- Środki udzielonego dofinansowania przekazywane na Twój rachunek bankowy Beneficjenta na podstawie zawartej umowy, maksymalnie w ciągu 15 dni kalendarzowych od udokumentowania Realizatorowi programu różnicy wartości mieszkań.
„Aktywny samorząd” Moduł III, Zadanie 2
Pomoc w wynajęciu samodzielnego mieszkania, które spełnia indywidualne kryterium dostępności.
Na czym polega dofinansowanie?
Jest to forma wsparcia mieszkaniowego przeznaczona głównie dla absolwentów oraz osób rozpoczynających samodzielne życie i aktywność zawodową.
Możesz uzyskać dofinansowanie do wszystkich ponoszonych przez Ciebie kosztów wymienionych w umowie najmu mieszkania nawet do 36 miesięcy, ale musisz spełnić warunek:
- pierwsze 12 miesięcy dofinansowania obejmuje okres aktywnego poszukiwania pracy lub utrzymania podjętej już pracy - w tym okresie nie musisz być zatrudniony; ale
- od 13 miesiąca do maksymalnie 36 miesiąca wsparcia, żeby otrzymać dofinansowanie musisz wykazać zatrudnienie.
Jeśli nie podejmiesz zatrudnienia, nie możesz brać udziału w programie.
Kto może je otrzymać?
Absolwent szkoły podstawowej, ponadpodstawowej (wszystkich typów szkół) lub szkoły wyższej, ukończonej w okresie 60 miesięcy przed dniem złożenia wniosku,
lub osoba, która opuściła w okresie 60 miesięcy przed dniem złożenia wniosku rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, lub warsztat terapii zajęciowej (WTZ),
jeśli jednocześnie:
- posiada znaczny stopień niepełnosprawności, a w przypadku osób z niepełnosprawnością narządu słuchu lub wzroku - umiarkowany stopień niepełnosprawności,
- nie posiada własnego, samodzielnego mieszkania w miejscowości realizowanej aktywności zawodowej,
- przedstawi umowę wynajęcia mieszkania spełniającego indywidulane kryteria dostępności dla beneficjenta,
- pracuje, będzie aktywnie poszukiwać pracy i ją podejmie w trakcie trwania dofinansowania,
- posiada pełną zdolność do czynności prawnych.
Jaka jest wysokość dofinasowania?
Wysokość dofinasowania zależna jest od lokalizacji wynajmowanego mieszkania oraz tego, czy poruszasz się z pomocą wózka.
Wraz z upływem 36 miesięcy dofinansowanie ulega stopniowemu obniżeniu i wynosi:
- od 1 do 12 miesiąca – 100% kosztów najmu;
- od 13 do 24 miesiąca – 70% kosztów najmu;
- od 25 do 36 miesiąca – 40% kosztów najmu.
PFRON publikuje kwartalne wartości maksymalnej kwoty dofinansowania w lokalizacji wynajmowanego mieszkania pod adresem www.pfron.org.pl
Jak i gdzie złożyć wniosek?
Program jest realizowany przez samorząd powiatowy właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania.
Wniosek wraz z wymaganymi załącznikami składasz za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia pod adresem https://sow.pfron.org.pl/
Składanie wniosków odbywa się w formie elektronicznej, tj. bez wychodzenia z domu, bez kolejek i bez barier, co znacznie ułatwi Ci aplikowanie o środki.
Termin składania wniosków w 2026 roku.
Wniosek możesz złożyć od dnia 2 kwietnia 2026 roku, ale nie później niż do dnia 4 grudnia 2026 r.
Wniosek musisz składać co rok, w zakresie kosztów najmu w danym roku. Na przykład: wynajmując mieszkanie od 1 kwietnia 2026 roku, dofinansowanie będzie dotyczyło okresu od dnia 1 kwietnia do dnia 31 grudnia 2026 roku i będzie obejmowało 9 miesięcy – w przypadku, gdy złożysz wniosek w kwietniu 2026 roku.
W kolejnym roku musisz złożyć nowy wniosek.
Jak przebiega proces ubiegania się o dofinansowanie i w jaki sposób realizowane jest wsparcie?
- Wniosek składasz wyłącznie w SOW – elektronicznie;
- Realizator programu weryfikuje dokumenty (kompletność, zgodność z kryteriami) i zabezpiecza dla Ciebie środki;
- W ciągu 90 dni kalendarzowych od przekazania informacji o pozytywnym rozpatrzeniu Twojego wniosku musisz przedstawić Realizatorowi umowę najmu mieszkania;
- Umowa na dofinansowanie najmu mieszkania zawierana jest z Tobą dopiero po przedstawieniu umowy najmu;
- Środki udzielonego dofinansowania przekazywane są na Twój rachunek bankowy na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca;
- Termin rozliczenia dofinansowania będziesz miał wskazany w umowie o dofinasowanie;
- Na etapie rozliczenia pierwszych 12 miesięcy wsparcia musisz wykazać aktywne poszukiwanie pracy.
